Spetters (1980)

Spetters

Drie vrienden gaan een gezonde strijd met elkaar aan als de sexy patatkraamhoudster Fientje (Renée Soutendijk) en haar broer in het kleine Hollandse stadje waar zij wonen aankomen. Zij willen haar versieren, maar de pittige tante laat zich niet eenvoudig verleiden door de charmante motorcrossers. Haar eerste keuze valt op de ambitieuze Rien (Hans van Tongeren) die een toekomstige kampioen is en een mooie toekomst vol succes en welvaart voor zich heeft. Maar een noodlottig ongeval zorgt ervoor dat de jonge sportman in een rolstoel belandt en de droom van Fientje om de smerige patatkraam de rug toe te keren valt in duigen. Terwijl Rien de strijd aangaat met zijn handicap, opent Fientje de jacht op de overgebleven vrienden die alles in de strijd gooien om de geldbeluste blondine te verleiden.

De Nederlandse cultklassieker Spetters ging afgelopen week opnieuw in première. In het vernieuwde filmmuseum te Amsterdam kwamen liefhebbers, critici en leden van de cast en crew bijeen om de ongecensureerde en gerestaureerde versie van deze spraakmakende film te bewonderen. De feestelijke première in EYE was tevens het moment om regisseur Paul Verhoeven en producent Joop van den Ende de eerste Blu-ray Disc van de vernieuwde versie te overhandigen. Het publiek kan ruim dertig jaar na de eerste kennismaking met deze ietwat rauwe speelfilm opnieuw genieten van Verhoeven’s spraakmakende creatie, maar deze keer met een veel betere beeld- en geluidskwaliteit.

Na het succes van Soldaat van Oranje en Turks Fruit begon Verhoeven aan de controversiële speelfilm Spetters waarin humor, romantiek en drama worden gecombineerd. Maar ook het nodige geweld en seks worden niet geschuwd in de op sommige momenten choquerende rolprent. Men werd er eveneens van beschuldigd dat de film aanspoorde tot geweld tegen homoseksuelen en de haat tegen Christenen aanwakkerde. De release zette een hoop kwaad bloed bij groeperingen en critici die de film verafschuwde en met de grond gelijk maakten. NASA – een groepering die protesteerde tegen de vertoning van Spetters – deed er alles om het publiek buiten de deuren van de bioscopen te houden, maar er was geen houden aan. De film werd – mede dankzij de negatieve publiciteit – een daverend succes en verwierf door de jaren heen een cultstatus.

Dat de film na ruim dertig jaar opnieuw wordt geïntroduceerd komt dan ook niet als een verrassing. Het is een pareltje uit de Nederlandse filmgeschiedenis die een heruitgave verdient. Op het eerste oog lijkt de film van Verhoeven een platte en rauwe speelfilm waarin expliciete seksscènes, zinloos geweld en homohaat de hoofdrollen opeisen, maar het verhaal van scenarist Gerard Soeteman bevat zeer zeker meerdere lagen. De film begint als een onzinnige komedie vol met scheldpartijen en onderbroekenlol, maar naarmate het verhaal ontwikkelt worden de gebeurtenissen evenals de sfeer alsmaar grimmiger en wordt de diepliggende boodschap die men wil overbrengen steeds duidelijker.

Het succes van de Nederlandse speelfilm is mede te danken aan het sterke acteerwerk van de destijds zeer jonge cast. De hoofdrol is voor de inmiddels overleden acteur Hans van Tongeren die de rol van Rien op uitstekende wijze vertolkt. Er is ook alle lof voor tegenspelers Renée Soutendijk – die wellicht haar moeilijkste rol uit haar filmcarrière speelde – Maarten Spanjer en Toon Agterberg. De heren vertolken de rollen van de sullige Hans en de stoere Eef en zij vormen samen met van Tongeren een mooi en strijdlustig trio. Deze keer kreeg Rutger Hauer slechts een bijrol toebedeeld terwijl hij in de voorgaande producties van Verhoeven de hoofdrol kreeg. In Spetters vertolkt hij de arrogante motorcrosskampioen Gerrit Witkamp die de jongens inspireert om een carrière als motorcrosser te achtervolgen.

Spetters is voor mij jeugdsentiment. Ik keek stiekem mee als mijn ouders de kwalitatief belabberde versie op VHS tape afspeelden. Ruim dertig jaar later besluit men om deze goede speelfilm te restaureren en als ongecensureerde versie opnieuw uit te brengen. De film verschijnt opnieuw in de bioscoop terwijl de consument de vernieuwde versie ook mag aanschaffen op DVD en voor het allereerst op Blu-ray Disc tot groot genoegen van de fans. Ik heb genoten van de feestelijke première, want het was erg leuk om deze cultklassieker in verbeterde kwaliteit en voor het eerst op het grote witte scherm te zien. Spetters spat van het scherm en is een film die je naar mijn mening absoluut niet mag missen!

Score: 7,0

Wist je dat… Jeroen Krabbé een klein rolletje in Spetters vertolkt als de sportverslaggever?

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s